Maghanda Kung Mawalan ng Trabaho sa Krisis Pinansyal ng Mundo

---------------------------------------------------------------------------------------------
Dealing with Being Laid Off
By: Sharon Ann C. Co, M.A.
Psychologist
Psychconsult, Inc.

Balita ukol sa mga kompanyang na nagtatanggal ng mga empleyado ay laganap sa buong mundo. Kapag may lay off, kadalasang natatanggal muna sa trabaho ang mga overseas foreign workers kaysa sa mga local citizens ng bansa.

Traumatic kapag nawalan o natanggal sa trabaho. Hindi lang ito traumatic sa empleyadong natanggal, kundi sa kanyang buong pamilya. Importanteng maging bukas ang mga magulang sa kanilang mga anak kung sila man ay na-lay off. Nararamdaman ng mga bata kapag may tension o problema sa pamilya, kaya mas makakabuti kung ito ay mapaguusapan. Kailangan ng mga bata ng reassurance na ano man ang problema, aayusin ito ng kanilang mga magulang.

Ang mga na-lay off ay makakaranas ng gulat, galit, at pangamba. Ang iba ay nakakaranas din ng helplessness, yung pakiramdam na para bang nakatali ang kanilang mga kamay at wala silang magawa sa sitwasyon nila. Hindi naman sila natanggal sa trabaho dahil hindi sila naging maayos sa trabaho. Ang dahilan ng pagkawala ng kanilang trabaho ay dahil sa global recession, na hindi naman nila kontrolado. Ang pagkawala ng trabaho at ang katumbas nitong pinansyal na krisis ay nagdadala ng stress at nagiging mas vulnerable ang tao sa substance abuse (sobrang paginom ng alak o paggamit ng droga) at iba’t ibang klaseng sakit, katulad nang hypertension at cardiovascular illnesses.

Ito ang mga senyales na hindi na nakakayanan ang pag-cope sa stress:
-parating malungkot
-walang ganang kumain o sobra kung kumain
-hindi makatulog o sobra ang pagtulog
-walang gana gawin ang mga bagay na dati ay gustong-gusto niyang gawin
-madalas pagod at walang gana
-pakiramdam nila ay wala silang kwenta
-hindi makapagisip, makapag-concentrate, o makapagdesisyon
-nagiisip na gusto nang mamatay o gusto nang magpakamatay

Kumunsulta sa psychologist o counselor kung napapansin ninyo itong mga senyales sa inyong sarili. Para hindi humantong sa ganitong sitwasyon, ito ang ilang mga tips para sa mga na-lay off.

1. Communicate feelings.
Maging bukas sa asawa at mga anak ukol sa financial situation ng pamilya. Kung hindi ito ibabahagi sa kanila, ang mga bata ay maaaring mag-imagine ng mas malala pang sitwasyon. Importanteng mailabas ang mga nararamdaman upang mapawi ang galit o lungkot na nararamdaman. Kung hindi kayo komportable na pagusapan ang nararamdaman, you can express your feelings through other means, such as through writing a journal, doing artwork, playing musical instruments, and composing songs or poems.

2. Iwasan ang negative attitude.
Pagkatapos ilabas ang galit at kalungkutan, pakawalan na ito dahil hindi makakatulong sa iyo kung kakapit ka rito. Tanggapin ang pagkawala ng trabaho. Wala man ito sa iyong control, ngunit ang pwede mo namang kontrolin ay ang iyong attitude at behavior ukol sa nangyari. Tignan ang positive side ng sitwasyon. Halimbawa, pwedeng tignan ang pagkatanggal sa trabaho bilang isang opportunity para maghanap ng ibang trabahong kung saan mas mapapalaganap ang iyong pagkatao.

3. Make a plan.
Update your resume at maghanap ng ibang trabaho. Huwag i-limit ang sarili sa isang field lamang. Pwede ninyong subukan ang mag-apply sa ibang field which requires similar skills as your old job.

4. Adjust to living without it. Maintain a routine.
Habang wala pang nahahanap na trabaho, magkakaroon kayo ng maraming oras sa inyong mga kamay. Gumawa ng routine. Magisip ng mga produktibong activities na pwedeng gawin. Halimbawa, gamitin ang bakanteng oras para makasama, makipagusap, at maglaro sa mga anak. Pwede ring mag-volunteer sa community o simbahan. Pwede ring mag-aral ng skills (pagmamaneho, typing, computer skills, pagluluto, etc…) upang madagdagan ang kaalaman, dahil ito ay makakatulong sa paghahanap ng trabaho.

*****

Para sa mga OFWs na nagdesisyon nang bumalik sa Pilipinas, ito ang ilang mga tips para makapag-adjust financially sa pagkawala ng trabaho:


Financially:

1. Explore job opportunities available in the internet.
There are various business opportunities for OFWs, such as franchising, investing in land or condominiums, running a store in one of the many malls that have opened throughout the country, or one may apply in call centers or other companies.

2. Learn a new skill.
The Technical Education and Skills Development Authority (TESDA) offers various short-term training opportunities. TESDA is currently offering skills upgrading courses for free. Courses range from commercial cooking, welding, automotive repair, bartending, and dressmaking, to information technology and call center training. Students will also be given P60 transportation and food allowance daily. Learning a new skill or upgrading their skills may help increase the chances of being employed. One may also decide to set up a business from the skills learned abroad.

3. Job Fairs.
Keep an eye on job fairs which are often held in municipal halls or shopping malls.

4. Avail of the programs and services of the following institutions:
a. DOLE-NCR Office which supervices job fairs.

b. Bureau of Local Employment which offers an online assistance to help OFWs find local jobs.

c. Philippine Overseas Employment Administration which provides overseas re-employment assistance.

d. National Livelihood Support Fund for help regarding microfinancing.

e. Overseas Workers Welfare Administration which provides social services and family welfare assistance. Their reintegration program has economic and psycho-social components.
--The psycho-social components includes community organizing program, or organizing of OFW family circles and services like social counseling, family counseling, stress debriefing, and training on capacity building, value formation, etc.
--The economic component on the other hand, includes social preparation programs for livelihood projects or community-based income generating projects, skills training and credit facilitation and lending. At present, the economic component has two (2) loan programs: the OWWA-NLSF Livelihood Development Programs for OFWs (LDPO) and the OFW Groceria Project.

---------------

How would you deal with being laid-off from your job? Click on the word "comments" just below. Ask questions. Click on Magtanong sa Doktor or Magtanong sa Psychologist. Share your thoughts, feelings and experiences. Stay in touch!

Click here to set an appointment with the psychologists and doctors on our website.
Click to return to website: www.ofwparasapamilya.com

---------------

Love and the OFW

----------------------------------------------------------------------------------------------

Nagmamahal, OFW.
By Maria Andrea S. Tirazona
Associate Psychologist, PsychConsult, Inc.
Lecturer, De La Salle University, Manila

Hindi natin mapagkakaila na malungkot mawalay sa ating pamilya at mga minamahal. Bilang isang OFW, hindi lamang “culture shock”o pag-a-adjust sa bagong kultura ang kailangang harapin ngunit kalaban pa ang pakiramdam ng lungkot at pangungulila. Sa katunayan, maraming OFW ang nakakaranas ng mga sintomas ng depression, o kaya’t nagkakaroon ng kondisyon na ito, dahil sa dami ng pagbabagong pinagdadaanan nila. Buti nalang talagang malakas ang loob ng mga Pinoy at nahahanapan nila ng paraan para harapin ang mga pagsusubok na ito!

Isang mapanghahawakan ng mga Pinoy ang kanilang pagiging sociable o madaling makipagkaibigan. Bukod pa rito ang kakayanan ng mga Pilipino na makibagay sa mga taong nakakasalimuho niya. Kahit saan man macadam ang OFW, siguradong makakahanap siya ng kaibigan, kababayan man o hindi. Subalit, paminsan, itong pagiging palakaibigan ng mga Pinoy ay nagiging sanhi rin ng tinding lungkot, sakit at mas matinding pagsubok sa buhay.

Minsan kasi, dahil sa tindi ng pangungulila, hindi nila namamalayan na sila ay naghahanap ng magaaruga at kakalinga sa kanila. Dahil dito, may posibilidad na madaling mahulog ang loob doon sa isang taong nagpakita ng kagandahang loob at positibong atensyon sa kaniya, lalo ng sa mga single at medyo bata-batang OFW. Bukod dito, masasabing sa panahon ng maraming pagbabago na ito, ang isang tao ay nagiging higit na vulnerable o kaya’y tumitindi ang kanilang pagiging sensitibo at emosyonal. Ayon sa sikolohistang si Erik Erikson, ang mga young adult o ang mga taong bandang 20-35, ay humaharap sa developmental stage na tinatawag na Intimacy vs. Isolation. Sa bahaging ito ng buhay nila, higit na importante ang masagot ang tanong na “ako ba ay minamahal”?. Kung mapapansin natin, natataon dito sa mga edad na ito ang pagaasawa at pagsisimula ng pamilya. Ito ang nagiging pagtugon natin sa ating developmental needs sa buhay sa panahon na ito.

Bagama’t ang pagmamahal at paghahanap ng mamahalin ay isang normal na pangyayari sa lahat ng tao, ang pagwalay sa pamilya at pagalis sa ating tinatawag na “comfort zone” ay madalas nagpapatindi sa pangangailangang ito. Dahil dito, maaring lalong mapabilis ang paghulog ng loob ng isang tao sa iba habang naninirahan sa ibang bansa. Ayon sa mga social psychologists isang dahilan kung bakit tayo ay na-a-attract o napapaakit sa iba ay dahil sa tinatawag na proximity o propinquity. Dahil natutugunan nila ang pakiramdam ng pangungulila, tayo ay naaakit, o nabibighani. Bukod dito, sila ay malapit, madalas makasama at, ika nga sa Ingles, within your reach. Habang napapadalas ang pagkita ng dalawang tao, lumalaki ang posibilidad na magkahulugan ng loob ang mga ito. Subalit, minsan, masyadong mabilis mangyari ito, maging sa babae man o lalaking OFW. Ang problema dito, minsan hindi naman tunay na pagibig ang nabubuo, ngunit infatuation lamang. Ito ay marahil sa natutugunan lamang ng karelasyon ang pangangailangan ng pagkalinga at pakikisama.

Sa isang dako, isang dagdag na blessing ang makahanap ng mamahalin habang nanunungkulan bilang isang OFW sa ibang bansa. Bukod sa pagkakaroon ng kaagapay at karamay sa mga pinagdadaanan, sila ay maaring maging inspirasyon para mas lalong magsumikap para sa isang mas magandang kinabukasan. Higit pa rito ang kasiyahan na maibibigay ng partner na ito. Marami ang pinagpapala at nakakahanap ng asawa o partner sa buhay habang nasa ibang bansa, minsan foreigner pa ang napapangasawa.

Ngunit sa kabilang dako, habang maraming nakakaswerte sa pagibig, meron din mga nasasawi sa pagibig at ito ay maaring maging isang matinding pasakit sa nakakaranas nito. Oo, totoong sugal ang pagibig at walang garantiya dito, pero ang mga napapaibig ng masyadong mabilis ay mas mataas ang risk na hindi ito magtatagal. May mga pagkakataon na ang isang OFW ay mabilis mapaibig sa isang foreigner dahil sa kanilang taglay na karisma at kakayanang magbigay ng maraming magagandang bagay at oportunidad na hindi pa nila nararanasan dati. Lalo tuloy tumitindi ang kanilang pagiging kaakit-akit. Maari din na dahil sa pananabik sa mga bagay na pamilyar o kilala na, sa kapwa OFW mapaibig. Ika nga, “it takes one to know one“. Dahil pareho ang lenguahe, kaugalian, tradisyon at kultura, may mga kapwa OFW na nabubuo ang pag-ibig habang nagtratrabaho sa ibang bansa.

Subalit minsan, hindi nila alam ang tunay na pagkatao ng kanilang dinedeyt…minsan may lihim pala silang tinatago, gaya ng asawa. Hindi nila nalalaman hanggang huli na na sila pala ay nagiging kabit o mistress. May mga pagkakataon naman din na kahit nalalaman na may asawa’t mga anak na naiwan sa Pilipinas, dahil sa matinding kalungkutan, naiisip nalang na ipagpatuloy ang relasyon para mapawi ang nararamdaman.

Dagdag pa sa maaring maging sanhi ng pagkawasak ng isang pamilya ang pagkakaroon ng relationship, maging sa dayuhan o kappa OFW, hindi maipagkakaila na karugtong ng isang pagiibigan ang physical intimacy na karaniwang nauuwi sa isang sekswal na relasyon. Habang ito ay bahagi talaga ng isang relasyon, minsan dito nagsisimula ang mas malaking problemang pagdadaanan ng mga OFW, babae man o lalaki. May mga insidente na nabuntis ang isang OFW habang nasa abroad, tapos hindi ito napananagutan ng ama ng bata. Maari rin na dahil sa pangyayaring ito, hindi na masustentohan ng isang OFW ang pamilya na nasa Pilipinas. Tuloy, ang magandang oportunidad nung una ay nagkaroon ng konting bahid at nagbunga ng problema.

Paano ba maiiwasan ito? Siguro una, dapat maging mapagingat tayo. Iwasan natin ang masyadong mabilis na pagbuo ng mga relasyon. Kilalanin muna ng sapat ang mga potensyal na kasintahan at siguruhing pagmamahalan nga ang nararamdaman at hindi infatuation lang. Pangalawa, magiging mahalaga rin ang paghahanap ng mga pwedeng barkadahin habang nasa ibang bansa. Magplano kayo ng mga lakad o gimik para malibang at mabawasan ang lungkot. Pwede ring i-explore ang kapaligiran mo diyan. Pumunta ka sa mga pasyalan o tourist spots na malapit o kaya’y magsadya sa public library. Hindi ka lang malilibang, may matututunan ka pa. Sa kabuouan, siguro magtatapos ako sa paalala na i-enjoy niyo ng lubusan ang panahon na ito sa buhay mo, pero wag padalos-dalos sa pagdisisyon.
---------------

What do you think of "Love and the OFW"? Click on the word "comments" just below. Ask questions. Click on Magtanong sa Doktor or Magtanong sa Psychologist. Share your thoughts, feelings and experiences. Stay in touch!

Click here to set an appointment with the psychologists and doctors on our website.
Click to return to website: www.ofwparasapamilya.com

---------------

Preparing to Live the New Year Fully!

A New Year, a new chance to review and plan...whoever we are, whatever we do in life.
------------------------------------------------------------------------------------------------

New Preparations for the Year
Business Matters (Beyond the Bottom Line)
By Francis J. Kong
The Philippine Star, January 10, 2009

We’re into the second week of the New Year. It’s not too late to do some new preparations. After the long holiday breaks, it takes quite a while to recover.

I bet you most of the ministers and preachers in church talked about New Year Stuff last Sunday. Were you really paying attention? What about you and me?

I kept this material from an unknown source for years. It helped me through and now I want to share it with you. Well, I’ve divided our brand new year preparation into three parts. Three parts full of questions that would lead us to self-evaluation and self-preparation. So hold on to your seats as I go through the list real fast:

Part I: Review and learn from the past

1. What was my greatest blessing last year? What excited and stretched me? What am I most grateful for?

2. What was my greatest achievement? What accomplishment really paid off? What am I proudest of from last year?

3. What were my three most important mistakes? Where did I go wrong? Who did I offend? Where did I miscalculate? Most importantly, what can I learn from these experiences?

4. What lessons do I most want to take with me into this year? How have I grown last year? How am I wiser, more skilled, more mature, and more productive?

5. How would my spouse, my best friend and my mentor look at these things? What would they say about last year? How would they evaluate my successes, my mistakes and the things I’ve learned?

Part II: Preparing to advance

1. How will I enrich my life and my family this year? How can I make my relationships richer, more fun, more intimate and more loving?

2. What would I like to add, change or eliminate in my daily routine this year? What tolerations must go? What joys and ordinary pleasures will I add to my schedule, starting today?

3. What financial goals do I have for 2009? How many people would I like to serve? What services can I add, or should I cancel? How can I save more and invest better?

4. What will I do to maintain my health? What am I committed to for fitness, for vitality and wellness?

5. Intellectually, how will I improve this year? What will I read, what do I need to study, what skills do I need to master this year?

Part III: Dream big dreams!

1. Where am I going in the next two, five or 10 years? What will I achieve?

2. What are my major values and purposes for the next phase of my life? What brings me the most fulfillment and gratification? How can I use my greatest talents to benefit myself and thousands of others in the years ahead?

3. If I could do only one BIG project in my lifetime, what would it be? What is the most important thing for me to do or achieve or become in the next 10 years?

I’m sure many of you will have your own version of this list, but these questions help me focus my thoughts and form goals and projects that are meaningful. They give my wife and me some food for thought and topics for wonderful conversations! (And, yes, a few budget disagreements and “forceful” comments, too.)

The New Year is a gift from God meant for us to live to the full.

Choose wisely. Think long and hard. Seek the counsel of people who know and love you, and plan your future in precise detail. Then, go out and seize the day!
-------------------

What do you think of this topic? Do you have any other ideas on how to prepare and live the New Year fully? Simply click on the word "comments" just below. Ask questions. Click on Magtanong sa Doktor or Magtanong sa Psychologist. Share your thoughts, feelings and experiences. Stay in touch!

Click here to set an appointment with a psychologist/doctor in the Philippines using our website.
Click to return to website: www.ofwparasapamilya.com
------------------

Adjusting to Working in a Foreign Country

------------------------------------------------------------------------------------------------
Ang Buhay ng OFW na Bagong Salta
by Arsenio Sze Alianan, Jr., PhD
Clinical Psychologist, Counselling Centre
National University of Singapore (2006 to present)

Ang karanasan ng bawat OFW sa bawat sulok ng mundo ay magkakaiba; mayroong mga nagtatrabaho sa barko, mayroong mga DH, may mga nars, at mayroon ding mga professional sa halos lahat ng klaseng trabaho. In almost every corner of the globe, Filipinos are almost always present. And even though the specific experiences of our kababayans working in different settings across the seven continents are as varied as the individuals themselves, there are common themes that many Filipinos who leave our beloved homeland (whether they are alone or they are accompanied by family and friends) experience. These common experiences can be classified under two categories, namely: cultural adjustment and a sense of isolation.

Sakop ng tinatawag na cultural adjustment ang paninibago sa banyagang kapaligiran, kaugalian at kultura. Kasali dito ang mga sumusunod:
- Ang paninibago sa pagkain, pananamit, at pang-araw-araw na gawain sa ibang bansa;
- Adjustment to weather conditions and climate changes;
- Ang pagbibilang ng halaga ng mga bilihin at kung magkano lang ang mga ito sa Pilipinas;
- Changes to one’s lifestyle and pace of life, including daily routines;
- Ang pagtitipid para makapagpadala ng mas malaki sa pamilya na naiwan sa inang bayan;
- Different (and usually better) public amenities and facilities available;
- Ang kakulangan ng pag-unawa sa pagitan ng OFW at ng mga kasamahang banyaga; at
- Ang kakaibang paraan ng pakikipagkaibigan at pakikihalubilo sa mga foreigners;

Ang isolation ay ang pagkalumbay na nararanasan ng marami, kahit na mayroong mga ibang kasamahang Pilipino sa kapaligiran. Kasali dito ang paghahanap ng mga bagay na nakasanayan sa inang bayan, gaya ng mga programa sa telebisyon, komiks, at pagkain. This sense of isolation is often observed through the following behaviors:
- Kalungkutan, pagkalumbay, pagtitiis sa mga hirap na dinaranas;
- Yearning for friends and loved ones back home;
- Mistulang nawawalang kumpiyansa sa sariling kakayahan;
- Insecurity over one’s abilities and being unsure of how one compares to foreign colleagues;
- Paghangad na makapag-salita sa sariling wika; at
- Kawalaan ng gana sa maraming bagay.

Cultural adjustment and feelings of isolation are probably necessary in the process of getting used to living in a new environment. The examples given above happen with many, if not all, of us who have to adapt to a new set of surroundings. Natural lang ito at hindi dapat ipangamba. Adjustment in a new country can usually take from a few weeks to about a year. For some it may be easier to adjust, for others it may take longer.

Although feeling sad in the course of adjusting to a new environment may not necessarily be detrimental to a person, there are also red flags that may indicate a need to seek professional help. These are often associated with the severity, pervasiveness and chronicity of one’s reactions. Kinakailangang kumonsulta sa isang doktor, sikolohista o counselor kung ikaw ay nakakaranas ng ilan sa mga sumusunod dala ng pangingibang bansa:
- Matinding kalungkutan at madalas na pag-iiyak;
- Hindi makatulog sa magdamag o sobrang tulog sa buong maghapon;
- Feeling giddy and anxious for no apparent reason;
- Feeling worthless and hopeless for most part of the days;
- Kawalan ng gana kumain o sobra-sobra sa pagkain;
- Becoming easily irritable and excitable;
- Losing energy to do anything and feeling listless;
- Lubang pangangamba o pag-aalala sa lahat ng bagay;
- Unexplained anxiety or extreme fears; and
- Pag-iisip ang kamatayan o kagustuhang mamatay (you need to see someone immediately if you start thinking of suicide).

Upang matulungan ang sarili na masanay sa bagong kapaligiran, kinakailangang alagaan muna ang sarili. Mahalaga ang pagkain at ang pahinga sa wastong panahon. Here are some other tips in making one’s adjustment easier:
- Magsulat ng liham o email sa mga kamag-anak at kaibigan;
- Reach out to other people around you;
- Sumali sa mga programa para sa mga kababayan, gaya ng pagkanta sa simbahan o pagvo-volunteer sa mga samahan;
- Do something you enjoy, such as, singing and taking a stroll in the park;
- Mag-aral ng panibagong gawain, gaya ng pananahi o pag-aaral ng ibang wika;
- Do regular physical exercise;
- Arrange a regular time that you can talk to loved ones back home; or
- Pagbisita sa magagandang tanawin.

_______
Ask questions; share your thoughts, feelings and experiences. Click on "Magtanong sa Doktor", or "Magtanong sa Psychologist" or join the e-PinoyTalk forums. Submit your thoughts and questions on this article by simply clicking on the word "comments" just below. Stay in touch!

Hindi ka nagiisa... One. Filipino. Never Alone.
_______

Kalungkutan (Loneliness)

by: Herman L. Sanchez, M.D.
Psychiatrist

Mataas ang insidente ng kalungkutan sa pamilya ng mga OFWs.

Umaalis ang isang manggagawa, dala ang lakas ng loob upang maiangat ang buhay ng kanyang pamilya.

Malaki ang inaasahan. Mataas ang mithiin. Marami ang umaasa.

Ang Kalungkutan ay mabigat na karamdaman. Kapag nadapuan ang isang tao ng kalungkutan, kadalasan ay tinatanggap at tinitiis ito. Normal daw makadama ng lungkot. Bahagi ito sa pag-ikot ng gulong ng buhay. Sanay ang Pinoy sa hirap. Matiyaga. Matiisin. “Lilipas din yon”, ang sagot nila. Makakaraos.

Matinding hirap ang dinaranas ng taong nababalutan ng kalungkutan. Mahalaga na maintindihan na pwede itong maiwasan at maaaring malunasan.

Maraming pagbabago na kapansin-pansin sa taong may kalungkutan. Madalas ay naapektuhan ang kilos, trabaho at pakikitungo sa mga kasama. Dapat ay maging mulat tayo sa mga ito. Sa ibaba ang listahan ng mga kadalasan na natatagpuan sa taong may kalungkutan :

1. Una sa lahat ay ang pagiging matamlay.
2. Nababawasan ang gana at interes sa masasayang gawain
3. Mas pinipiling mag-isa
4. Nababawasan ang gana sa pagkain o lumalakas ang pagkain
5. Namamayat o bumibigat ang timbang
6. Nanghihina o laging pagod
7. Problema sa pagtulog
8. Maraming sumasakit sa katawan na di maintindihan
9. Nawawalan ng saysay ang buhay at nawawalan ng pag-asa
10. Nahihirapang mag-isip. Pumupurol ang isip. Di makapagisip ng mabuti
11. Pagiging negatibo. Naiisip magpakamatay o nagbabalak ng masama sa sarili

Malaking tulong ang pagiging mulat at tapat sa problemang ito. Ito ay personal at ang maagang paggamot nito ang kailangan.

Iniimbitahan naming kayo na magtanong o magsalaysay ng iyong sariling mga karanasan.
_______
Ask questions; share your thoughts, feelings and experiences. Click on "Magtanong sa Doktor", or "Magtanong sa Psychologist" or join the e-PinoyTalk forums. Submit your thoughts and questions on this article by simply clicking on the word "comments" just below. Stay in touch!

Hindi ka nagiisa... One. Filipino. Never Alone.
_______

Depressed Ka Ba?

Nakikita sa mga research studies, na ang pinakamalaking mental health problem ng mga OFW at ibang overseas Filipinos ay ang pagkabalisa (anxiety) at depression. Ayon sa research, ang sanhi ng mga ito ay ang pangungulila (homesickness), pagkahapo (fatigue) at kabantugan sa trabaho (work pressure).

Siguro marami sa inyo ay nakaranas na ng lungkot at pagkabalisa. Ngunit paano ninyo malalaman kung kayo o kaibigan ninyo ay “depressed” na nga? Ito ang mga palatandaan na pwede ninyong hanapin:

1. Labis na pagkalungkot, madaling magalit
2. Nawawalan ng interest o kaligayahan sa mga karaniwang gawain o kinagigiliwan na libangan
3. Laging pagod, walang energy
4. Nagbabago ang gana sa pagkain
5. Nagbabago ang oras ng pagtulog, hindi nakakatulog o sobrang matulog
6. Hindi makapag-concentrate at hindi makapag pasya
7. Nakakaramdam na siya ay makasalanan, walang halaga at walang pag-asa
8. Naiisip ang tungkol sa kamatayan o ang pagpapakamatay

Kung mayroon kayong nararamdaman ng ilan sa mga palatandaan na ito, makipagusap kayo sa inyong doktor parang alamin kung depressed nga kayo, at kung ano ang dapat gawin.

Anong Say Mo?

1. Agree ba kayo sa tatlong sanhi ng depression at anxiety na nadarama ng mga OFW?
2. Mayroon pa bang ibang dahilan na nakaka-contribute sa pangangamba ng isang OFW?
3. What do you find helpful to you when you’re feeling stressed out or sad?
4. Anong payo (advice) ninyo sa ibang OFW when they feel stressed out or very sad and homesick?
   

Register and submit your stories to us

_______
Ask questions; share your thoughts, feelings and experiences. Click on "Magtanong sa Doktor", or "Magtanong sa Psychologist" or join the e-PinoyTalk forums. Submit your thoughts and questions on this article by simply clicking on the word "comments" just below. Stay in touch!

Hindi ka nagiisa... One. Filipino. Never Alone.
_______